| [Wanneer] wij de schuld van wat ons overkomt, op andere mensen, op de ongunst der omstandigheden en dergelijke schuiven [, dan is dit] het standpunt van de onvrijheid en tegelijk de bron van de ontevredenheid.
|
[Wenn] wir die Schuld von dem, was auf uns fällt, auf andere Menschen, auf die Ungunst der Verhältnisse und dergleichen schieben [, so ist dies] der Standpunkt der Unfreiheit und zugleich die Quelle der Unzufriedenheit.
|
De objectieve geest (wetenschap van de interactie)
|
Enzyklopädie
|
Enz. §147 Zusatz, TWA Bd.8, S.291 | TWA Bd.08 §149 Zusatz
|
| De mens die in onvrede leeft met zichzelf en zijn lot, begaat juist vanwege de valse mening dat hem door anderen onrecht wordt aangedaan, veel verkeerds en scheefs.
|
Der Mensch, der in Unfrieden mit sich und seinem Geschick lebt, begeht gerade um der falschen Meinung willen, daß ihm von anderen Unrecht geschehe, viel Verkehrtes und Schiefes.
|
Het abstracte recht (dwang)
|
Enzyklopädie
|
Enz. §147 Zusatz, TWA Bd.8, S.291 | TWA Bd.08 §149 Zusatz TWA Bd.18, S.229
|
| [Ik] moet echter mijn lichaam recht laten wedervaren, moet het sparen, gezond en sterk houden, mag het dus niet verachtelijk en vijandig behandelen. Juist door veronachtzaming of zelfs mishandeling van mijn lichaam […] zou ik het dwingen zich tegen mij te verzetten, om aan mijn geest wraak te nemen. Gedraag ik mij daarentegen naar de wetten van mijn lichamelijke organisme, dan is mijn ziel vrij in haar lichaam.
|
[Ich] muss aber meinem Leibe sein Recht widerfahren lassen, muss ihn schonen, gesund und stark erhalten, darf ihn also nicht verächtlich und feindlich behandeln. Gerade durch Nichtachtung oder gar Mißhandlung meines Körpers […] zwänge [ich] ihn, sich gegen mich zu empören, an meinem Geiste Rache zu nehmen. Verhalte ich mich dagegen den Gesetzen meines leiblichen Organismus gemäß, so ist meine Seele in ihrem Körper frei.
|
De objectieve geest (wetenschap van de interactie)
|
Enzyklopädie
|
Enz. §410 Zusatz, TWA Bd.10, S.189 | TWA Bd.10 §411 Zusatz TWA Bd.18, S.229
|
| [In de nieuwere tijd kan het individu zijn] kleding aan het toeval van de mode [overlaten], het is de moeite niet waard er zijn verstand op in te spannen.
|
[In der neueren Zeit kann das Individuum seine] Kleidung dem Zufall der Mode [überlassen], es ist nicht der Mühe wert, seinen Verstand dazu anzustrengen.
|
De subjectieve geest (wetenschap van de mens)
|
Vorlesungen zur Geschichte
|
Vorlesungen über die Geschichte der Philosophie, TWA Bd.20, S.71 | TWA Bd.20, S.74 TWA Bd.07 §166 Zusatz
|
| Wordt de twijfel object van de twijfel, twijfelt de twijfelaar aan de twijfel zelf, dan verdwijnt de twijfel.
|
Wird der Zweifel Gegenstand des Zweifels, zweifelt der Zweifelnde am Zweifel selbst, so verschwindet der Zweifel.
|
|
Vorlesungen zur Philosophie der Religion
|
VR | TWA Bd.16, S.123 TWA Bd.10 §381 Zusatz
|
| Zo is het ook het geval dat zij andere grote, ja heilige belangen lichtzinnig behandelen, welk gedrag zich weliswaar aan morele afkeuring onderwerpt. Maar zo'n grote gestalte moet menige onschuldige bloem vertrappen, menig ding vernietigen op haar weg. Het bijzondere belang van de hartstocht is dus onafscheidelijk van de verwerkelijking van het algemene; want
|
So ist es auch der Fall, daß sie andere große, ja heilige Interessen leichtsinnig behandeln, welches Benehmen sich freilich dem moralischen Tadel unterwirft. Aber solche große Gestalt muß manche unschuldige Blume zertreten, manches zertrümmern auf ihrem Wege. Das besondere Interesse der Leidenschaft ist also unzertrennlich von der Betätigung des Allgemeinen; denn
|
De subjectieve geest (wetenschap van de mens)
|
Vorlesungen zur Philosophie der Geschichte
|
VG | TWA Bd.12, S.50 TWA Bd.07 §138 Zusatz
|
| De wereldgeschiedenis is de vooruitgang in het bewustzijn van de vrijheid - een vooruitgang die wij in haar noodzakelijkheid dienen te erkennen.
|
Die Weltgeschichte ist der Fortschritt im Bewußtsein der Freiheit - ein Fortschritt, den wir in seiner Notwendigkeit zu erkennen haben.
|
De objectieve geest (wetenschap van de interactie)
|
Vorlesungen zur Philosophie der Geschichte
|
VG | TWA Bd.12, S.32 TWA Bd.06, S.562
|
| Door de studie van de logica leert men ook juister denken, want doordat wij het denken van het denken denken, verschaft de geest zich daarmee zijn kracht.
|
Durch das Studium der Logik lernt man auch richtiger denken, denn indem wir das Denken des Denkens denken, verschafft sich der Geist damit seine Kraft.
|
De logica (het denken van het denken)
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208 TWA Bd.19, S.166
|
| De studie van deze wetenschap, het verblijf en de arbeid in dit schaduwrijk is de absolute vorming en tucht van het bewustzijn.
|
Das Studium dieser Wissenschaft, der Aufenthalt und die Arbeit in diesem Schattenreich ist die absolute Bildung und Zucht des Bewußtseins.
|
Geest (wetenschap van de mens)
|
Wissenschaft der Logik
|
WL | TWA Bd.5, S.56 TWA Bd.18 §15
|
| Maar het niet-doorgevoerde inzicht vervalt in het misverstand alsof het de rede is die met zichzelf in tegenspraak zou geraken; het beseft niet dat de tegenspraak juist het verheffen van de rede boven de beperkingen van het verstand is en het oplossen daarvan.
|
Aber die nicht durchgeführte Einsicht fällt in den Mißverstand, als ob die Vernunft es sei, welche in Widerspruch mit sich gerate; sie erkennt nicht, daß der Widerspruch eben das Erheben der Vernunft über die Beschränkungen des Verstandes und das Auflösen derselben ist.
|
De logica (het denken van het denken)
|
Sonstige
|
TWA Bd.5, S.39 TWA Bd.09 §247 Zusatz
|
| Beginnende vorming begint altijd met de kritiek, voltooide echter ziet in ieder het positieve.
|
Beginnende Bildung fängt immer mit dem Tadel an, vollendete aber sieht in jedem das Positive.
|
Geest (wetenschap van de mens)
|
Rechtsphilosophie
|
PR §268 | TWA Bd.07 §268 Zusatz TWA Bd.08 §16
|
| Men moet, wanneer over vrijheid gesproken wordt, altijd goed opletten of het niet eigenlijk om privébelangen gaat waarover gesproken wordt.
|
Man muß, wenn von Freiheit gesprochen wird, immer wohl achtgeben, ob es nicht eigentlich Privatinteressen sind, von denen gesprochen wird.
|
De objectieve geest (wetenschap van de interactie)
|
Vorlesungen zur Philosophie der Geschichte
|
VG | TWA Bd.12, S.513 TWA Bd.10 §381 Zusatz
|
| Onder een systeem wordt ten onrechte een filosofie verstaan met een beperkt, van andere onderscheiden principe; het is integendeel het principe van ware filosofie, alle bijzondere principes in zich te bevatten.
|
Unter einem Systeme wird fälschlich eine Philosophie von einem beschränkten, von anderen unterschiedenen Prinzip verstanden; es ist im Gegenteil Prinzip wahrhafter Philosophie, alle besonderen Prinzipien in sich zu enthalten.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Enzyklopädie
|
Enz. §14 | TWA Bd.08 §16 TWA Bd.07, S.27
|
| Maar zoals bij het kind na lange stille voeding de eerste ademtocht die geleidelijkheid van de slechts vermeerderende voortgang afbreekt - een kwalitatieve sprong - en nu het kind geboren is, zo rijpt de zich vormende geest langzaam en stil naar de nieuwe gestalte toe, lost een deeltje van de bouw van zijn voorafgaande wereld na het andere op, hun wankelen wordt slechts door afzonderlijke symptomen aangeduid; de lichtzinnigheid zoals de verveling die in het bestaande inbreken, het onbestemde vermoeden van een onbekende zijn V
|
Aber wie beim Kinde nach langer stiller Ernährung der erste Atemzug jene Allmählichkeit des nur vermehrenden Fortgangs abbricht - ein qualitativer Sprung - und jetzt das Kind geboren ist, so reift der sich bildende Geist langsam und stille der neuen Gestalt entgegen, löst ein Teilchen des Baues seiner vorhergehenden Welt nach dem andern auf, ihr Wanken wird nur durch einzelne Symptome angedeutet; der Leichtsinn wie die Langeweile, die im Bestehenden einreißen, die unbestimmte Ahnung eines Unbekannten sind V
|
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.19 TWA Bd.07, S.22
|
| Het individu moet ook naar de inhoud de vormingsstadia van de algemene geest doorlopen, maar als reeds door de geest afgelegde gestalten, als treden van een weg die uitgewerkt en geëffend is; zo zien wij met betrekking tot de kennis dat wat in vroegere tijdperken de rijpe geest van mannen bezighield,
|
Der Einzelne muß auch dem Inhalte nach die Bildungsstufen des allgemeinen Geistes durchlaufen, aber als vom Geiste schon abgelegte Gestalten, als Stufen eines Wegs, der ausgearbeitet und geebnet ist; so sehen wir in Ansehung der Kenntnisse das, was in früheren Zeitaltern den reifen Geist der Männer beschäftigte,
|
Geest (wetenschap van de mens)
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.33 TWA Bd.07, S.21
|
| De werkelijke misdaad heeft echter haar verkeerdheid en haar an-sich als mogelijkheid in de bedoeling als zodanig, maar niet in een goede; want de waarheid van de bedoeling is alleen de daad zelf.
|
Das wirkliche Verbrechen aber hat seine Verkehrung und sein Ansich als Möglichkeit in der Absicht als solcher, aber nicht in einer guten; denn die Wahrheit der Absicht ist nur die Tat selbst.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.130 TWA Bd.08, S.11
|
| De toevalligheid moet men bij het betreden van de filosofie opgeven.
|
Die Zufälligkeit muß man mit dem Eintritt in die Philosophie aufgeben.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Vorlesungen zur Geschichte der Philosophie
|
VP | TWA Bd.18, S.56 TWA Bd.04 §208
|
| Het onbevredigde streven verdwijnt, wanneer wij inzien dat het einddoel van de wereld evenzeer volbracht is als het zich eeuwig volbrengt. Dit is überhaupt de positie van de man, terwijl de jeugd meent dat de wereld domweg in het slechte ligt en er iets geheel anders van gemaakt moet worden.
|
Das unbefriedigte Streben verschwindet, wenn wir erkennen, daß der Endzweck der Welt ebenso vollbracht ist, als er sich ewig vollbringt. Dies ist überhaupt die Stellung des Mannes, während die Jugend meint, die Welt liege schlechthin im argen und es müsse aus derselben erst ein ganz anderes gemacht werden.
|
|
Enzyklopädie
|
Enz. §234 | TWA Bd.08 §236 Zusatz TWA Bd.04 §208
|
| Deze wetenschap ondervindt vaak de minachting dat ook zij die zich er niet mee bezig hebben gehouden, de verbeelding uitspreken dat zij vanzelfsprekend begrijpen wat het met de filosofie voor een gesteldheid heeft, en in staat zouden zijn, zoals zij in een gewone vorming, in het bijzonder vanuit religieuze gevoelens, lopen en staan, te filosoferen en erover te oordelen.
|
Diese Wissenschaft erfährt häufig die Verachtung, daß auch solche, die sich mit ihr nicht bemüht haben, die Einbildung aussprechen, sie verstehen von Haus aus, was es mit der Philosophie für eine Bewandtnis habe, und seien fähig, wie sie so in einer gewöhnlichen Bildung, insbesondere von religiösen Gefühlen aus, gehen und stehen, zu philosophieren und über sie zu urteilen.
|
Geest (wetenschap van de mens)
|
Enzyklopädie
|
Enz. §5 | TWA Bd.08 §6 TWA Bd.12, S.24
|
| Wie te walgend is van het eindige, komt tot geen enkele werkelijkheid, maar blijft in het abstracte en dooft in zichzelf uit.
|
Wer gegen das Endliche zu ekel ist, der kommt zu gar keiner Wirklichkeit, sondern er verbleibt im Abstrakten und verglimmt in sich selbst.
|
|
Enzyklopädie
|
Enz. §92 | TWA Bd.08 §92 Zusatz TWA Bd.07 §268
|
| Wat redelijk is, dat is werkelijk; en wat werkelijk is, dat is redelijk.
|
Was vernünftig ist, das ist wirklich; und was wirklich ist, das ist vernünftig.
|
|
Rechtsphilosophie
|
RP | TWA Bd.7, S.25 TWA Bd.10 §492
|
| Het gemakkelijkst is het te beoordelen wat gehalte en degelijkheid heeft, moeilijker het te vatten, het moeilijkste, wat beide verenigt, de weergave ervan tot stand te brengen.
|
Das leichteste ist, was Gehalt und Gediegenheit hat, zu beurteilen, schwerer, es zu fassen, das schwerste, was beides vereinigt, seine Darstellung hervorzubringen.
|
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.13 TWA Bd.08 §213 Zusatz
|
| De ware gestalte waarin de waarheid bestaat, kan alleen het wetenschappelijke systeem daarvan zijn.
|
Die wahre Gestalt, in welcher die Wahrheit existiert, kann allein das wissenschaftliche System derselben sein.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.14 TWA Bd.04 §208
|
| De filosofie echter moet zich hoeden ervoor stichtelijk te willen zijn.
|
Die Philosophie aber muß sich hüten, erbaulich sein zu wollen.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.18
|
| Aangezien de huidige uiteenzetting niet in dat geval verkeert, maar een nieuwe bewerking van de filosofie voorstelt volgens een methode die, naar ik hoop, nog erkend zal worden als de enig ware, met de inhoud identieke, zou ik het voor het publiek voordeliger hebben kunnen achten, wanneer de omstandigheden mij hadden toegestaan een uitvoeriger bewerking van de andere delen van de filosofie te laten voorafgaan, zoals ik over het eerste deel van het geheel, de logica, aan het publiek
|
Indem gegenwärtige Darstellung nicht in diesem Falle ist, sondern eine neue Bearbeitung der Philosophie nach einer Methode aufstellt, welche noch, wie ich hoffe, als die einzig wahrhafte, mit dem Inhalt identische anerkannt werden wird, so hätte ich es derselben dem Publikum gegenüber für vorteilhafter halten können, wenn mir die Umstände erlaubt hätten, eine ausführlichere Arbeit über die anderen Teile der Philosophie vorangehen zu lassen, dergleichen ich über den ersten Teil des Ganzen, die Logik, dem Publik
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Enzyklopädie
|
Enz-L | TWA Bd.8, S.11
|
| Zo kan ik ook hopen dat deze poging om de wetenschap voor het begrip op te eisen en haar in dit haar eigen element voor te stellen, zich door de innerlijke waarheid van de zaak toegang zal weten te verschaffen.
|
Somit kann ich auch hoffen, daß dieser Versuch, die Wissenschaft dem Begriffe zu vindizieren und sie in diesem ihrem eigentümlichen Elemente darzustellen, sich durch die innere Wahrheit der Sache Eingang zu verschaffen wissen werde.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.67
|
| Aangezien de filosofie van ander bewustworden van deze ene en dezelfde inhoud alleen naar de vorm verschilt, is haar overeenstemming met de werkelijkheid en de ervaring noodzakelijk. Ja, deze overeenstemming kan als ten minste een uiterlijke toetssteen voor de waarheid van een filosofie worden beschouwd, zoals het als het hoogste einddoel van de wetenschap moet worden beschouwd, door de kennis van deze overeenstemming de verzoening van de zelfbewuste rede met de zijnde rede te bewerkstelligen
|
Indem die Philosophie von anderem Bewußtwerden dieses einen und desselben Gehalts nur nach der Form unterschieden ist, so ist ihre Übereinstimmung mit der Wirklichkeit und Erfahrung notwendig. Ja, diese Übereinstimmung kann für einen wenigstens äußeren Prüfstein der Wahrheit einer Philosophie angesehen werden, so wie es für den höchsten Endzweck der Wissenschaft anzusehen ist, durch die Erkenntnis dieser Übereinstimmung die Versöhnung der selbstbewußten Vernunft mit der seienden Vernunft,
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Enzyklopädie
|
Enz-L | TWA Bd.08 §6 TWA Bd.04 §208
|
| Vrouwen kunnen wel gevormd zijn, maar voor de hogere wetenschappen, de filosofie en voor bepaalde producties van de kunst, die een algemene eis vergen, zijn zij niet gemaakt.
|
Frauen können wohl gebildet sein, aber für die höheren Wissenschaften, die Philosophie und für gewisse Produktionen der Kunst, die ein Allgemeines fordern, sind sie nicht gemacht.
|
De kunst (de waarheid zien, esthetica)
|
Rechtsphilosophie
|
PR | TWA Bd.07 §166 Zusatz TWA Bd.14, S.155
|
| De moed van de waarheid, geloof in de macht van de geest is de eerste voorwaarde van de filosofische studie; de mens moet zichzelf eren en zich het hoogste waardig achten.
|
Der Mut der Wahrheit, Glauben an die Macht des Geistes ist die erste Bedingung des philosophischen Studiums; der Mensch soll sich selbst ehren und sich des Höchsten würdig achten.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Phänomenologie
|
PG | TWA Bd.10 §577 TWA Bd.10 §395 Zusatz
|
| Hij doet wat het innerlijke en wezen van de tijd is, verwerkelijkt haar, - en wie de publieke opinie, zoals hij haar hier en daar hoort, niet weet te verachten, zal het nooit tot iets groots brengen.
|
Er tut, was das Innere und Wesen der Zeit ist, verwirklicht sie, - und wer die öffentliche Meinung, wie er sie hier und da hört, nicht zu verachten versteht, wird es nie zu Großem bringen.
|
|
Rechtsphilosophie
|
PR | TWA Bd.07 §319 Zusatz TWA Bd.07 §261 Zusatz
|
| In deze leertijd werd stilzwijgen opgelegd (ἐχεμυϑία, de plicht om het geklets in te houden)132) . 18/228 Dit kan men in het algemeen zeggen, is een essentiële voorwaarde voor elke vorming.
|
In dieser Lernzeit wurde Stillschweigen auferlegt (ἐχεμυϑία, die Pflicht, das Geschwätz zurückzuhalten)132) . 18/228 Dies, kann man überhaupt sagen, ist eine wesentliche Bedingung für jede Bildung.
|
Geest (wetenschap van de mens)
|
Vorlesungen zur Geschichte der Philosophie
|
VP | TWA Bd.18, S.229 TWA Bd.04 §208
|
| Men moet zich rekenschap weten te geven van zijn handelen. Daardoor verkrijgt men de vastheid zich niet door anderen te laten misleiden.
|
Man muß sich Rechenschaft von seinem Tun zu geben wissen. Dadurch erlangt man Festigkeit, sich nicht von anderen irremachen zu lassen.
|
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208
|
| De verdere moeilijkheid komt echter van de kant dat de mens denkt en in het denken zijn vrijheid en de grond van de zedelijkheid zoekt. Dit recht, hoe hoog, hoe goddelijk het ook is, wordt echter in onrecht verkeerd wanneer alleen dit voor denken geldt en het denken zich alleen dan vrij weet, in zoverre het van het algemeen-erkende en geldige afwijkt en iets bijzonders heeft weten te verzinnen.
|
Die weitere Schwierigkeit aber kommt von der Seite, daß der Mensch denkt und im Denken seine Freiheit und den Grund der Sittlichkeit sucht. Dieses Recht, so hoch, so göttlich es ist, wird aber in Unrecht verkehrt, wenn nur dies für Denken gilt und das Denken nur dann sich frei weiß, insofern es vom Allgemein-Anerkannten und Gültigen abweiche und sich etwas Besonderes zu erfinden gewußt habe.
|
De objectieve geest (wetenschap van de interactie)
|
Rechtsphilosophie
|
PR | TWA Bd.7, S.16 TWA Bd.04 §208
|
| Het is zo'n voorrecht van hogere naturen, pijn te voelen; hoe hoger de natuur is, des te meer ongeluk voelt zij.
|
Es ist so ein Vorrecht höherer Naturen, Schmerz zu empfinden; je höher die Natur ist, desto mehr Unglück empfindet sie.
|
Natuur (wetenschap van de materie)
|
Philosophie der Natur
|
PN | TWA Bd.09 §360 Zusatz TWA Bd.07 §243 Zusatz
|
| De vrije mens is niet jaloers, maar erkent gaarne wat groot en verheven is, en verheugt zich dat het bestaat.
|
Der freie Mensch ist nicht neidisch, sondern anerkennt das gern, was groß und erhaben ist, und freut sich, daß es ist.
|
De objectieve geest (wetenschap van de interactie)
|
Vorlesungen zur Philosophie der Geschichte
|
VG | TWA Bd.12, S.48 TWA Bd.07, S.18
|
| De moeder bemint in het kind de echtgenoot, deze daarin de echtgenote, beiden hebben in het kind hun liefde voor zich.
|
Die Mutter liebt im Kinde den Gatten, dieser darin die Gattin, beide haben in ihm ihre Liebe vor sich.
|
|
Rechtsphilosophie
|
PR | TWA Bd.07 §172 Zusatz TWA Bd.12, S.543
|
| God is alleen in het zuivere speculatieve weten bereikbaar en is alleen in dit weten en is alleen het weten zelf, want hij is de geest, en dit speculatieve weten is het weten van de geopenbaarde religie.
|
Gott ist allein im reinen spekulativen Wissen erreichbar und ist nur in ihm und ist nur es selbst, denn er ist der Geist, und dieses spekulative Wissen ist das Wissen der offenbaren Religion.
|
De religie (voorstelling van de waarheid)
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.554 TWA Bd.03, S.73
|
| De eeuwigheid zal niet zijn, noch was zij; zij is.
|
Die Ewigkeit wird nicht sein, noch war sie; sondert sie ist.
|
|
Philosophie der Natur
|
PN | TWA Bd.09 §258 Zusatz TWA Bd.03, S.35
|
| De mens is vooral daardoor ontevreden, wanneer hij zijn roeping niet vervult.
|
Der Mensch ist vorzüglich dadurch unzufrieden, wenn er seinen Beruf nicht ausfüllt.
|
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208 TWA Bd.10 §577
|
| Daarop komt het dan aan, in de schijn van het tijdelijke en voorbijgaande de substantie, die immanent is, en het eeuwige, dat aanwezig is, te herkennen.
|
Darauf kommt es dann an, in dem Scheine des Zeitlichen und Vorübergehenden die Substanz, die immanent, und das Ewige, das gegenwärtig ist, zu erkennen.
|
|
Rechtsphilosophie
|
PR, Vorrede | TWA Bd.7, S.25
|
| De denkvormen zijn in de eerste plaats in de taal van de mens tot uitdrukking gebracht en neergelegd; het kan in onze dagen niet vaak genoeg herinnerd worden dat wat de mens van het dier onderscheidt, het denken is.
|
Die Denkformen sind zunächst in der Sprache des Menschen herausgesetzt und niedergelegt; es kann in unseren Tagen nicht oft genug daran erinnert werden, daß das, wodurch sich der Mensch vom Tiere unterscheidet, das Denken ist.
|
De logica (het denken van het denken)
|
Wissenschaft der Logik
|
WL | TWA Bd.5, S.21 TWA Bd.18, S.14
|
| De ziekte van onze tijd is het, die tot de wanhoop gekomen is dat ons kennen slechts een subjectief kennen is en dat dit subjectieve het laatste zou zijn.
|
Die Krankheit unserer Zeit ist es, welche zu der Verzweiflung gekommen ist, daß unser Erkennen nur ein subjektives und daß dieses Subjektive das Letzte sei.
|
|
Enzyklopädie
|
Enz. §22 | TWA Bd.08 §23 Zusatz TWA Bd.07 §319 Zusatz
|
| De natuurlijke mens, die slechts door zijn driften bepaald wordt, is niet bij zichzelf: hoe eigenzinnig ook, de inhoud van zijn willen en menen is toch niet zijn eigen, en zijn vrijheid is slechts een formele. Doordat ik denk, geef ik mijn subjectieve bijzonderheid op, verdiep ik mij in de zaak, laat ik het denken voor zichzelf gelden, en ik denk slecht wanneer ik daaraan iets van het mijne toevoeg.
|
Der natürliche Mensch, welcher nur durch seine Triebe bestimmt wird, ist nicht bei sich selbst: wenn auch noch so eigensinnig, so ist der Inhalt seines Wollens und Meinens doch nicht sein eigener, und seine Freiheit ist nur eine formelle. Indem ich denke, gebe in meine subjektive Besonderheit auf, vertiefe ich mich in die Sache, lasse das Denken für sich gewähren, und ich denke schlecht, indes ich von dem Meinigen etwas hinzutue.
|
De logica (het denken van het denken)
|
Enzyklopädie
|
Enz-L | TWA Bd.08 §24 Zusatz TWA Bd.07 §319 Zusatz
|
| Een nog gezond hart heeft nog de moed waarheid te vragen, en het rijk van de waarheid is het, waarin de filosofie thuis is, dat zij bouwt en waarvan wij door haar studie deelachtig worden.
|
Ein noch gesundes Herz hat noch den Mut, Wahrheit zu verlangen, und das Reich der Wahrheit ist es, in welchem die Philosophie zu Hause ist, welches sie erbaut und dessen wir durch ihr Studium teilhaftig werden.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Phänomenologie
|
PG | TWA Bd.10 §577 TWA Bd.03, S.67
|
| De bedoeling van deze voordracht is u een redelijk beeld van het universum [te geven].
|
Die Absicht dieser Vorlesung ist, Ihnen ein vernünftiges Bild des Universums [zu geben].
|
|
Phänomenologie
|
PG | TWA Bd.10 §577 TWA Bd.04 §208
|
| Wanneer dan verder in de christelijke religie God als de liefde gekend wordt, en wel in zoverre hij zich in zijn zoon, die met hem één is, als deze afzonderlijke mens aan de mensen geopenbaard heeft en daardoor dezelve verlost heeft, dan is daarmee eveneens uitgesproken dat de tegenstelling van objectiviteit en subjectiviteit op zich overwonnen is, en onze taak is het, ons deze verlossing deelachtig te maken doordat wij van onze onmiddellijke subjectiviteit afstand doen (de oude Adam uittrekken) en ons van God bewust worden als ons ware en wezenlijke zelf.
|
Wenn dann weiter in der christlichen Religion Gott als die Liebe gewußt wird, und zwar insofern, als er in seinem Sohn, der mit ihm Eines ist, als dieser einzelne Mensch sich den Menschen geoffenbart und dadurch dieselben erlöst hat, so ist damit gleichfalls ausgesprochen, daß der Gegensatz von Objektivität und Subjektivität an sich überwunden ist, und unsere Sache ist es, dieser Erlösung uns dadurch teilhaftig zu machen, daß wir von unserer unmittelbaren Subjektivität ablassen (den alten Adam ausziehen) und uns Gottes als unseres wahren und wesentlichen Selbsts bewußt werden.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Enzyklopädie
|
Enz-L | TWA Bd.08 §195 Zusatz TWA Bd.10 §437 Zusatz
|
| Wanneer het gevoel van onderschikking bij kinderen, dat het verlangen om groot te worden voortbrengt, niet gevoed wordt, dan ontstaat vrijpostigheid en brutaliteit.
|
Wenn das Gefühl der Unterordnung bei den Kindern, das die Sehnsucht, groß zu werden, hervorbringt, nicht genährt wird, so entsteht vorlautes Wesen und Naseweisheit.
|
|
Rechtsphilosophie
|
PR | TWA Bd.07 §174 Zusatz
|
| Hen die knechten blijven, geschiedt geen absoluut onrecht; want wie de moed niet bezit om voor het verwerven van de vrijheid het leven te wagen, verdient het een slaaf te zijn; en wanneer daarentegen een volk niet slechts inbeeldt vrij te willen zijn, maar werkelijk de energieke wil van de vrijheid heeft, zal geen menselijke macht het in slavernij
|
Denen, die Knechte bleiben, geschieht kein absolutes Unrecht; denn wer für die Erringung der Freiheit das Leben zu wagen den Mut nicht besitzt, der verdient, Sklave zu sein; und wenn dagegen ein Volk frei sein zu wollen sich nicht bloß einbildet, sondern wirklich den energischen Willen der Freiheit hat, wird keine menschliche Gewalt dasselbe in der Knechtschaft
|
De objectieve geest (wetenschap van de interactie)
|
Phänomenologie
|
PG | TWA Bd.10 §437 Zusatz TWA Bd.08 §195 Zusatz
|
| Een gevormd mens kent tegelijk de grens van zijn beoordelingsvermogen.
|
Ein gebildeter Mensch weiß zugleich die Grenze seiner Urteilsfähigkeit.
|
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208
|
| Wij moeten overtuigd zijn dat het ware de aard heeft door te dringen, wanneer zijn tijd gekomen is, en dat het alleen verschijnt wanneer deze gekomen is, en daarom nooit te vroeg verschijnt noch een onrijp publiek vindt; ook dat het individu dit effect nodig heeft om wat nog zijn eenzame zaak is, daaraan
|
Wir müssen überzeugt sein, daß das Wahre die Natur hat, durchzudringen, wenn seine Zeit gekommen, und daß es nur erscheint, wenn diese gekommen, und deswegen nie zu früh erscheint noch ein unreifes Publikum findet; auch daß das Individuum dieses Effekts bedarf, um das, was noch seine einsame Sache ist, daran
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.67 TWA Bd.10 §577
|
| In de publieke opinie is alles vals en waar, maar het ware erin te vinden is de taak van de grote man.
|
In der öffentlichen Meinung ist alles Falsche und Wahre, aber das Wahre in ihr zu finden, ist die Sache des großen Mannes.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Rechtsphilosophie
|
PR | TWA Bd.07 §319 Zusatz
|
| Wie datgene wat zijn tijd wil en uitspreekt, haar zegt en volbrengt, is de grote man van de tijd.
|
Wer, was seine Zeit will und ausspricht, ihr sagt und vollbringt, ist der große Mann der Zeit.
|
|
Rechtsphilosophie
|
RP | TWA Bd.07 §319 Zusatz TWA Bd.10 §577
|
| Van de grootheid en macht van de geest kan hij niet groot genoeg denken; het verborgen wezen van het universum heeft geen kracht in zich die weerstand kan bieden aan de moed van het kennen; het moet zich voor hem openen en zijn rijkdom en diepten aan hem tonen en hem tot genot brengen.354) Na deze voorrede treed ik nader tot het onderwerp van deze voordrachten, de encyclopedie de
|
Von der Größe und Macht des Geistes kann er nicht groß genug denken; das verschlossene Wesen des Universums hat keine Kraft in sich, welche dem Mute des Erkennens Widerstand leisten könnte; es muß sich vor ihm auftun und seinen Reichtum und seine Tiefen ihm vor Augen legen und zum Genusse bringen.354) Nach diesem Vorworte trete ich dem Gegenstande dieser Vorlesungen näher, der Enzyklopädie de
|
|
Phänomenologie
|
PG | TWA Bd.10 §577 TWA Bd.08 §16
|
| Het bekende überhaupt wordt, juist omdat het bekend is, niet gekend.
|
Das Bekannte überhaupt ist darum, weil es bekannt ist, nicht erkannt.
|
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.35 TWA Bd.08, S.11
|
| De eigen overtuiging volgen is weliswaar meer dan zich aan het gezag overgeven; maar door de omkering van geloven-op-gezag in geloven-op-eigen-overtuiging is niet noodzakelijk de inhoud ervan veranderd en heeft niet noodzakelijk waarheid de plaats van dwaling ingenomen.
|
Der eigenen Überzeugung folgen ist allerdings mehr, als sich der Autorität ergeben; aber durch die Verkehrung des Dafürhaltens aus Autorität in Dafürhalten aus eigener Überzeugung ist nicht notwendig der Inhalt desselben geändert und an die Stelle des Irrtums Wahrheit getreten.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Phänomenologie
|
Phän | TWA Bd.3, S.73 TWA Bd.08 §24 Zusatz
|
| Dat de wereldgeschiedenis deze ontwikkelingsgang en het werkelijke worden van de geest is, onder het wisselende schouwspel van haar geschiedenissen - dit is de ware theodicee, de rechtvaardiging van God in de geschiedenis. Alleen het inzicht kan de geest met de wereldgeschiedenis en de werkelijkheid verzoenen, dat wat geschied is en alle dagen geschiedt, niet alleen niet zonder God is, maar wezenlijk het werk van hemzelf is.
|
Daß die Weltgeschichte dieser Entwicklungsgang und das wirkliche Werden des Geistes ist, unter dem wechselnden Schauspiele ihrer Geschichten - dies ist die wahrhafte Theodizee, die Rechtfertigung Gottes in der Geschichte. Nur die Einsicht kann den Geist mit der Weltgeschichte und der Wirklichkeit versöhnen, daß das, was geschehen ist und alle Tage geschieht, nicht nur nicht ohne Gott, sondern wesentlich das Werk seiner selbst ist.
|
De wereldgeschiedenis
|
Vorlesungen zur Philosophie der Geschichte
|
VG | TWA Bd.12, S.543 TWA Bd.08 §23 Zusatz
|
| De armoede op zich maakt niemand tot gepeupel: dit wordt eerst bepaald door de gezindheid die zich met de armoede verbindt, door de innerlijke opstand tegen de rijken, tegen de samenleving, de regering enz.
|
Die Armut an sich macht keinen zum Pöbel: dieser wird erst bestimmt durch die mit der Armut sich verknüpfende Gesinnung, durch die innere Empörung gegen die Reichen, gegen die Gesellschaft, die Regierung usw.
|
|
Rechtsphilosophie
|
PR | TWA Bd.07 §243 Zusatz TWA Bd.05, S.21
|
| Het is ongebild wanneer iemand een belang beweert dat hem niets aangaat of waar hij door zijn activiteit niets kan bewerkstelligen, want verstandig gesproken kan men alleen dat tot zijn belang maken waar men door zijn activiteit iets tot stand brengt.
|
Es ist ungebildet, wenn einer ein Interesse behauptet, das ihn nichts angeht oder wo er durch seine Tätigkeit nichts bewirken kann, weil man verständigerweise nur das zu seinem Interesse machen kann, wo man durch seine Tätigkeit etwas zustande bringt.
|
|
Sonstige
|
TWA Bd.04 §208 TWA Bd.07, S.25
|
| Trouw en gehoorzaamheid in zijn roeping evenals gehoorzaamheid aan het lot en zelfvergetelheid in zijn handelen berusten op het opgeven van ijdelheid, verwaandheid en eigenbelang tegenover wat op zich en noodzakelijk is.
|
Treue und Gehorsam in seinem Beruf sowie Gehorsam gegen das Schicksal und Selbstvergessenheit in seinem Handeln haben zum Grunde das Aufgeben der Eitelkeit, des Eigendünkels und der Eigensucht gegen das, was an und für sich und notwendig ist.
|
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208 TWA Bd.10 §381
|
| De mens die geringe taken trouw vervult, toont zich in staat tot grotere, omdat hij gehoorzaamheid heeft getoond, een opgeven van zijn wensen, neigingen en verbeeldingen.
|
Der Mensch, der geringe Geschäfte treu erfüllt, zeigt sich fähig zu größeren, weil er Gehorsam gezeigt hat, ein Aufgeben seiner Wünsche, Neigungen und Einbildungen.
|
Geest (wetenschap van de mens)
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208
|
| De staat is de enige voorwaarde voor het bereiken van het bijzondere doel en welzijn.
|
Der Staat ist die alleinige Bedingung der Erreichung des besonderen Zwecks und Wohls.
|
De staat
|
Rechtsphilosophie
|
RP | TWA Bd.07 §261 Zusatz TWA Bd.09 §258 Zusatz
|
| Hoewel echter hun politieke geest, hun vaderlandsliefde grotendeels niet erg levendig was, zijn zij toch sinds vroege tijd bezield door een buitengewoon verlangen naar de eer van een ambtelijke positie geweest en van de mening geweest dat het ambt en de titel de man maken, dat naar het onderscheid van de titel de betekenis van de personen en de hen verschuldigde achting bijna in elk geval met volkomen zekerheid kan worden afgemeten; waardoor de Duitsers in een belachelijkheid zijn vervallen die in Europa alleen in de zucht der Spanjaarden naar een lange lijst van namen een parallel vindt.
|
Obgleich aber ihr politischer Geist, ihre Vaterlandsliebe meistenteils nicht sehr lebendig war, so sind sie doch seit früher Zeit von einem außerordentlichen Verlangen nach der Ehre einer amtlichen Stellung beseelt und der Meinung gewesen, das Amt und der Titel mache den Mann, nach dem Unterschied des Titels könne die Bedeutsamkeit der Personen und die denselben schuldige Achtung fast in jedem Fall mit vollkommener Sicherheit abgemessen werden; wodurch die Deutschen in eine Lächerlichkeit verfallen sind, die in Europa nur an der Sucht der Spanier nach einer langen Liste von Namen eine Parallele findet.
|
|
Phänomenologie
|
PG | TWA Bd.10 §395 Zusatz TWA Bd.03, S.554
|
| Het ware wezen van de liefde bestaat erin het bewustzijn van zichzelf op te geven, zich in een ander zelf te vergeten, doch in dit vergaan en vergeten zichzelf pas te hebben en te bezitten.
|
Das wahrhafte Wesen der Liebe besteht darin, das Bewußtsein seiner selbst aufzugeben, sich in einem anderen Selbst zu vergessen, doch in diesem Vergehen und Vergessen sich erst selber zu haben und zu besitzen.
|
|
Vorlesungen zur Ästhetik
|
VÄ | TWA Bd.14, S.155 TWA Bd.08 §73
|
| Het behoud van het geheel gaat daarom voor het behoud van het individuele, en allen dienen deze gezindheid te hebben.
|
Die Erhaltung des Ganzen geht daher der Erhaltung des Einzelnen vor, und alle sollen diese Gesinnung haben.
|
De subjectieve geest (wetenschap van de mens)
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208 TWA Bd.07 §172 Zusatz
|
| Men moet zijn vrienden zo weinig mogelijk tot last zijn.
|
Man muß seinen Freunden sowenig als möglich beschwerlich fallen.
|
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208 TWA Bd.12, S.48
|
| Alleen uit deze dwaling komt de waarheid voort, en hierin ligt de verzoening met de dwaling en met de eindigheid.
|
Nur aus diesem Irrtum geht die Wahrheit hervor, und hierin liegt die Versöhnung mit dem Irrtum und mit der Endlichkeit.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Enzyklopädie
|
Enz-L | TWA Bd.08 §213 Zusatz TWA Bd.09 §360 Zusatz
|
| Zoals mensen echter vaak liever grootmoedig dan rechtschapen zijn, overtuigen zij zichzelf gemakkelijk dat zij dat buitengewone patriottisme bezitten, om zich deze ware gezindheid te besparen of het ontbreken ervan te verontschuldigen.
|
Wie aber die Menschen häufig lieber großmütig als rechtlich sind, so überreden sie sich leicht, jenen außerordentlichen Patriotismus zu besitzen, um sich diese wahrhafte Gesinnung zu ersparen oder ihren Mangel zu entschuldigen.
|
Het abstracte recht (dwang)
|
Rechtsphilosophie
|
PR | TWA Bd.07 §268 TWA Bd.07, S.16
|
| Wie de wereld redelijk beziet, die beziet zij ook redelijk, beide staan in wisselwerking.
|
Wer die Welt vernünftig ansieht, den sieht sie auch vernünftig an, beides ist in Wechselbestimmung.
|
|
Vorlesungen zur Philosophie der Geschichte
|
VG | TWA Bd.12, S.24
|
| Filosofie streefde ernaar het bestaan van God te bewijzen, en de oorsprong van het kwaad, theodicee, - het kwaad te rechtvaardigen en de vrijheid van de mens met de goddelijke gerechtigheid te verenigen.
|
Philosophie bemühte sich, die Existenz Gottes zu beweisen, und den Ursprung des Übels, Theodizee, - das Übel zu rechtfertigen und die Freiheit des Menschen mit der göttlichen Gerechtigkeit zu vereinigen.
|
De objectieve geest (wetenschap van de interactie)
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208
|
| Wij zijn, en een gedachte is een moment in ons, maar wij hebben niet rede, maar de rede heeft ons.
|
Wir sind, und ein Gedanke ist ein Moment in uns, aber wir haben nicht Vernunft, sondern die Vernunft hat uns.
|
De logica (het denken van het denken)
|
Philosophische Propädeutik
|
Pro | TWA Bd.04 §208 TWA Bd.18, S.229
|
| Aangezien de huidige uiteenzetting niet in dat geval verkeert, maar een nieuwe bewerking van de filosofie voorstelt volgens een methode die, naar ik hoop, nog erkend zal worden als de enig ware, met de inhoud identieke, zou ik het voor het publiek voordeliger hebben kunnen achten, wanneer de omstandigheden mij hadden toegestaan een uitvoeriger bewerking van de andere delen van de filosofie te laten voorafgaan, zoals ik over het eerste
|
Indem gegenwärtige Darstellung nicht in diesem Falle ist, sondern eine neue Bearbeitung der Philosophie nach einer Methode aufstellt, welche noch, wie ich hoffe, als die einzig wahrhafte, mit dem Inhalt identische anerkannt werden wird, so hätte ich es derselben dem Publikum gegenüber für vorteilhafter halten können, wenn mir die Umstände erlaubt hätten, eine ausführlichere Arbeit über die anderen Teile der Philosophie vorangehen zu lassen, dergleichen ich über den erste
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Enzyklopädie
|
Enz-L | TWA Bd.8, S.11 TWA Bd.07 §3
|
| De bijzondere vorm van het slechte geweten, die zich uit in de manier van welsprekendheid waartoe die oppervlakkigheid zich opblaast, kan hierbij worden opgemerkt; en wel in de eerste plaats dat zij daar waar zij het meest geestloos is, het meest over de geest spreekt, waar zij het doodst en leerst spreekt, het woord leven en het invoeren in het leven gebruikt, waar zij het grootste egoïsme van de holle hoogmoed toont, het meest het woord volk in de mond neemt. Het eigenaardige kenmerk echter dat zij op haar voorhoofd draagt, is de haat tegen de wet.
|
Die besondere Form des üblen Gewissens, welche sich in der Art der Beredsamkeit, zu der sich jene Seichtigkeit aufspreizt, kundtut, kann hierbei bemerklich gemacht werden; und zwar zunächst, daß sie da, wo sie am geistlosesten ist, am meisten vom Geiste spricht, wo sie am totesten und ledernsten redet, das Wort Leben und ins Leben einführen, wo sie die größte Selbstsucht des leeren Hochmuts kundtut, am meisten das Wort Volk im Munde führt. Das eigentümliche Wahrzeichen aber, das sie an der Stirne trägt, ist der Haß gegen das Gesetz.
|
|
Rechtsphilosophie
|
RP | TWA Bd.7, S.21
|
| Aan wie God een ambt geeft, geeft hij ook verstand, is een oude grap die men in onze tijden wel niet als ernst zal willen beweren.
|
Wem Gott ein Amt gibt, dem gibt er auch Verstand, ist ein alter Scherz, den man wohl in unsern Zeiten nicht gar für Ernst wird behaupten wollen.
|
De religie (voorstelling van de waarheid)
|
Rechtsphilosophie
|
RP | TWA Bd.7, S.22 TWA Bd.07 §319 Zusatz
|
| De rede als de roos in het kruis van het heden te herkennen en zich daarmee daaraan te verheugen, dit redelijke inzicht is de verzoening met de werkelijkheid die de filosofie schenkt aan hen tot wie ooit de innerlijke eis is gekomen om te begrijpen en in wat substantieel is, evenzo de subjectieve vrijheid te behouden als met de subjectieve vrijheid niet in iets bijzonders en toevalligs, maar in wat op zich en voor zich is, te staan.
|
Die Vernunft als die Rose im Kreuze der Gegenwart zu erkennen und damit dieser sich zu erfreuen, diese vernünftige Einsicht ist die Versöhnung mit der Wirklichkeit, welche die Philosophie denen gewährt, an die einmal die innere Anforderung ergangen ist, zu begreifen und in dem, was substantiell ist, ebenso die subjektive Freiheit zu erhalten sowie mit der subjektiven Freiheit nicht in einem Besonderen und Zufälligen, sondern in dem, was an und für sich ist, zu stehen.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Rechtsphilosophie
|
RP | TWA Bd.7, S.27 TWA Bd.10 §577
|
| Een filosoferen zonder systeem kan niets wetenschappelijks zijn; behalve dat zulk filosoferen op zich meer een subjectieve gezindheid uitdrukt, is het naar zijn inhoud toevallig.
|
Ein Philosophieren ohne System kann nichts Wissenschaftliches sein; außerdem, daß solches Philosophieren für sich mehr eine subjektive Sinnesart ausdrückt, ist es seinem Inhalte nach zufällig.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Enzyklopädie
|
Enz-L | TWA Bd.08 §16 TWA Bd.07 §166 Zusatz
|
| De filosofie is tijdloos begrijpen, ook van de tijd en van alle dingen überhaupt, naar hun eeuwige bestemming.
|
Die Philosophie ist zeitloses Begreifen, auch der Zeit und aller Dinge überhaupt, nach ihrer ewigen Bestimmung.
|
De filosofie (de waarheid begrijpen)
|
Philosophie der Natur
|
PN | TWA Bd.09 §247 Zusatz TWA Bd.08 §6
|
| De goddeloze, rechteloze en onzedelijke wereld drijft de geest in zichzelf terug.
|
Die götterlose, rechtlose und unsittliche Welt treibt den Geist in sich zurück.
|
De zedelijkheid (Sittlichkeit)
|
Vorlesungen zur Geschichte der Philosophie
|
VP | TWA Bd.18 §15 TWA Bd.03, S.67
|
| De ziel moet zich baden in deze ether van de ene substantie, waarin alles wat men voor waar heeft gehouden, is ondergegaan.
|
Die Seele muß sich baden in diesem Äther der einen Substanz, in der alles, was man für wahr gehalten hat, untergegangen ist.
|
|
Vorlesungen zur Geschichte der Philosophie
|
VP | TWA Bd.20, S.166 TWA Bd.08, S.11
|
| Het positieve in zijn negatieve, de inhoud van de voorwaarde, in het resultaat vast te houden, dit is het belangrijkste in het redelijke kennen; er is tegelijk slechts de eenvoudigste reflectie voor nodig om zich van de absolute waarheid en noodzakelijkheid van deze eis te overtuigen, en wat de voorbeelden van bewijzen hiervoor betreft, bestaat
|
Das Positive in seinem Negativen, dem Inhalt der Voraussetzung, im Resultate festzuhalten, dies ist das Wichtigste im vernünftigen Erkennen; es gehört zugleich nur die einfachste Reflexion dazu, um sich von der absoluten Wahrheit und Notwendigkeit dieses Erfordernisses zu überzeugen, und was die Beispiele von Beweisen hierzu betrifft, so besteht
|
|
Wissenschaft der Logik
|
L | TWA Bd.6, S.562 TWA Bd.03, S.18
|
| Alleen in tijden waarin de werkelijkheid een holle, geest- en houdingsloze existentie is, mag het het individu wellicht toegestaan zijn uit het werkelijke naar de innerlijke levendigheid terug te vluchten.
|
Nur in Zeiten, wo die Wirklichkeit eine hohle geist- und haltungslose Existenz ist, mag es dem Individuum gestattet sein, aus der wirklichen in die innerliche Lebendigkeit zurückzufliehen.
|
De subjectieve geest (wetenschap van de mens)
|
Rechtsphilosophie
|
PR | TWA Bd.07 §138 Zusatz TWA Bd.03, S.14
|
| Staan vrouwen aan het hoofd van de regering, dan verkeert de staat in gevaar, want zij handelen niet naar de eisen van de algemeenheid, maar naar toevallige neiging en mening.
|
Stehen Frauen an der Spitze der Regierung, so ist der Staat in Gefahr, denn sie handeln nicht nach den Anforderungen der Allgemeinheit, sondern nach zufälliger Neigung und Meinung.
|
De staat
|
Rechtsphilosophie
|
RP | TWA Bd.07 §166 Zusatz TWA Bd.03, S.13
|
| Men moet ermee beginnen gedachten van anderen te kunnen opvatten; het is het afzien van eigen voorstellingen, en dit is überhaupt de voorwaarde tot leren, studeren.
|
Man muß damit anfangen, Gedanken anderer auffassen zu können; es ist das Verzichtleisten auf eigene Vorstellungen, und dies ist überhaupt die Bedingung zum Lernen, Studieren.
|
Geest (wetenschap van de mens)
|
Vorlesungen zur Geschichte der Philosophie
|
VP | TWA Bd.18, S.229 TWA Bd.07, S.25
|
